هنرنامه؛ به گزارش روابط عمومی سازمان زیباسازی شهر تهران، این معمار پیشکسوت با اشاره به مکتبی که کمال‌الملک پایه‌گذاری کرد، گفت: استاد، راه واقع‌گرایی در هنر را که از عصر صفویه آغاز شده بود به سرانجام رساند و به طور کامل این مکتب را بنا گذاشت. از آنجا که این نگاه به وسیله آموزش‌هایی که کمال‌الملک در مدرسه صنایع مستظرفه بر آن همت نهاد، ادامه پیدا کرد و همچنان نیز باقی است.

وی با اشاره به این موضوع که واقع‌گرایی در دیوارنگاری‌های دوره قاجار وارد عرصه معماری شد، توضیح داد: جریان هنری که در عصر ناصری به واقعیت‌گرایی اهمیت می‌داد، این نگاه را در کاشی‌های عمارتی همچون شمس‌العماره به نمایش گذاشت. رویکرد به طبیعت‌گرایی و استفاده از نقاشی در فضاهای داخلی نیز از دیگر امتیازاتی بود که مکتب کمال الملک وارد جریان هنر و معماری کرد. اگرچه مکتب واقع‌گرایی او هرگز نتوانست به مفهوم واقعی تاثیری بر معماری داشته باشد.

وی با رد نظر منتقدانی که از کمال‌ الملک به خاطر نیاوردن هنر مدرن از اروپا به ایران انتقاداتی را مطرح می‌کنند، گفت: بسیاری بر این باور هستند که کمال‌الملک باید هنر مدرن را وارد ایران می‌کرد نه شیوه هنر واقع‌گرایی را؛ اما از اساس این فرضیه باطل است زیرا کمال‌الملک در زمانی وارد اروپا شد که هنوز هنر مدرن جایگاهی در عرصه هنر روز جهان نداشت. به همین خاطر کمال‌الملک هنری را که از دید خودش آن را می‌پسندید و مناسب با نقاشی ایرانی و نگارگری می‌دید، برگزید و با نگاه ملی‌گرایانه‌ای که داشت، هنر واقع‌گرایی را وارد ایران کرد.

وی ادامه داد: از سوی دیگر باید توجه داشتیم باشیم که آیا هنر رئالیست که کمال‌الملک وارد ایران کرد، راه جریان هنر مدرن را بست و یا باعث شد که جریان هنر مدرن در کشور بهتر درک شود؟ با طرح این سوال در می‌یابیم که کمال‌الملک بیشترین کمک را به پذیرش هنر مدرن در جامعه ایرانی انجام داده است.

این معمار پیشکسوت با اشاره به اهمیت تاسیس موزه مکتب کمال‌الملک گفت: در نظر گرفتن مکانی برای گردآوری آثار کمال‌الملک و شاگردانش بیش از این که اهمیت هنری داشته باشد، یک ویژگی فرهنگی دارد. زیرا به دلیل اهمیت ندادن به میراث و مشاهیر کشور پیش از این بسیاری از پیشینه‌های تاریخی ما به تاراج رفته است و اگر زودتر به فکر تاسیس موزه نیفتیم شاهد تاراج بیشتر آنها خواهیم بود.

وی افزود: از عصر رنسانس گردآوری آثار و اسناد در اروپا وجود داشته و ما با تاخیر بسیار زیاد، تازه به فکر گردآوری آثار و اسناد هنرمندی همچون کمال‌الملک افتاده‌ایم. بر همین اساس این رویکرد، تاثیر فرهنگی بسیاری خواهد داشت. زیرا امروزه اسناد زیادی از هنرمندان وجود دارد که در دست خانواده‌های آنهاست که نگهداری آن سخت است؛ با تاسیس اینگونه موزه‌ها مردم این اعتماد را می‌کنند که اسنادی که جزئی از میراث کشور است را به موزه‌ها بسپارند تا در یک مکان امن گرد هم آیند.

دکتر مختاری افزود: چه خوب است که این کار ارزشمند با تاسیس موزه کمال الملک آغاز شده است زیرا این جریان هنری برای گذشته خیلی دور نیست و هنوز برخی از شاگردان و فرزندان شاگردان استاد زنده هستند و می توان بسیاری از اسناد موجود را گرد هم آورد. از سوی دیگر خوب است که این موزه در باغ نگارستان که هنوز یاد و خاطره مدرسه صنایع مستظرفه در آن وجود دارد، تاسیس می شود؛ تا در کنار این موزه، معماری عصر ناصری نیز در شهر تهران حفظ شود.