هنرنامه؛ به گزارش روابط عمومی هشتمین جشنواره بینالمللی هنرهای تجسمی فجر، بهرام کلهرنیا عضو شورای هنری جشنواره، درباره آثار رسیده به این رویداد هنری گفت: با بررسی آثار در بخشهایی از جشنواره شاهد رشد آثار و در بخشهایی از نظر من شاهد رکود بودیم. زمانی که درباره جشنواره فجر به عنوان جشنواره جشنوارهها گفتوگو میکنیم، یک اندازه و تناسب در ذهن داریم و آن را در جایگاه خاصی قرار میدهیم. وقتی میگوییم این جشنواره بینالمللی است و قرار است به بنیانهای هستیشناسانه ما بپردازد و بسیار ویژگیهای دیگر بر آن در نظر میگیریم باید شرایطی را فراهم کنیم که این جشنواره قد بکشد. باید کوشش کنیم از طریق تبیین یک ایده درباره جشنواره فجر اطلاعاتی را به جامعه هنری و دیگر بخشهای جامعه منتقل کنیم تا بدانند فجر چیست؟. ما هنوز چیستی جشنوار فجر، ابعاد و اندازهها و ابعاد آن را برای جامعه حرفهای مجسم نکردهایم. به همین دلیل آثاری که به دبیرخانه این جشنواره میرسد گاه بسیار دانشجویی و تجربهگرا هستند.
وی ادامه داد: با این حال گاه کارهای بسیار خوبی نیز در میان آثار رسیده وجود دارد. در نقاشی کارهای خوبی رسیده بود که انتخاب شدند، در تصویرسازی آثار بسیار خوب، خیرهکننده و در ابعاد جهانی وجود داشت و کنجکاو هستم بدانم این آثار را چه کسانی خلق کردهاند که من تاکنون آنها را نمیشناختم. در عکاسی نیز کارهای خوبی به دست ما رسید اما در بخشهای گرافیک، مجسمهسازی، هنرهای نو این اتفاق کمتر افتاده است. نامهای آشنا نیز در میان این آثار کم بودند اما انتظار این است که اگر کسی نام خود را برابر با فجر میشمارد و این شجاعت را دارد که در چنین جشنوارهای شرکت کند، اندازهای از توسعه یافتگی در کار او وجود داشته باشد.
این مدرس هنر درباره اینکه تغییر در رویکرد حضور رشتهها در جشنواره فجر امسال چه نتیجهای در آثار رسیده داشته است نیز اظهار کرد: اینکه مرز میان رشتهها برداشته شده است تاثیری در آثاری که به دست ما رسیده نداشته است و این مسئله بین خود ما مطرح شده است. این یک سیاستگذاری است که ما به آن پرداخیتم. ما به این موضوع فکر کردیم که ضروری است ما به این موضوع توجه داشته باشیم که تاریخ کلاسیک و حوزههای قدیمی امروز به هم ریختهاند و امروز هنرمندان تلاش میکنند با ابزارها، تکنیکها و شیوههای تفکر گوناگون از مصالح اندیشه و فنی دیگر برای بیان ایده خود استفاده کنند. مثلا طراحان گرافیک فیلم میسازند، نقاشان کارهای گرافیکی انجام میدهند و ... یعنی امروز پذیرفتهایم که گرافیک یک جنس تفکر است نه یک مدیای بیانی مشخص و محدود و ابزارهای خاص خود را دارد. در واقع گفتوگوی ما بحثی بسیار پیشتازانه بود و نظرات دوستان ما در شورای هنری دارای اصالت است. با این حال در مرحله انتقال به هنرمندان و جامعه این موضوع به درستی منتقل نشده است و من کاستی این موضوع را هنگام ارزیابی متوجه شدم زیرا دیدم که دوستان ما به کارهایی که پیش از این انجام میدادند اکتفا کرده بودند و به این فضای باز شده توجهی نداشتهاند و یا حتی هنرمندانی کارهای آماده خود را از 10 سال قبل برای ما فرستادهاند. این در حالی است که ما میخواهیم از لیاقتهای هنرمند آیندهنگر و توسعه نگر چیزهایی را استخراج کنیم.
کلهرنیا همچنین با بیان اینکه آثار رسیده دچار نوعی ادبیاتزدگی هستند افزود: کارهایی که ما دریافت کردیم معمولا همراه با متنهایی بودند که بسیار دور از بیان یک هنرمند بودند. بلندپروازی و شجاعت داشتن در کارها ناچیز بود و همه در توجیه کارها و در اثبات حقانیت اثر خود گفتوگو کرده بودند. هیچکس با شجاعت ننوشته بود که من نقاش هستم ببینیند چه کردهام و از من انتظار یادداشتنویسی درباره اثرم را نداشته باشید. اگر شما هنرمند هستید نقاشی من باید بتواند با شما گفتوگو کند.
وی با اشاره به اینکه نیازمند رویداد سالانه ای برای هنر هستیم افزود: ما به تلاشهای بدون وقفه فراوان نیاز داریم، بیینالها گزارشی هستند تا بدانیم هنرمندان در دوره دوساله گذشته چه کردهاند. این گزارش برای آنهاست و درون جامعه هنری بیان میشود درحالی که فجر جشنوارهای برای بیان پیروزیهای هنری است. ممکن است نتایج بیینالها به فجر منتقل شود اما وظایف این دو با هم متفاوت است. فجر قرار است آنگونه که ما امسال به دنبال آن هستیم جریانسازی کند و گونههای تفکر جدید را در آن ساماندهی کنیم در حالی که بیینالها به گذشته نگاه میکنند. فجر از همان ابتدا به آینده نگاه دارد، اگر فجر با تفکر امسال موفق شود که جایگاه خود را مستحکم کند که به نظر من موفق خواهد شد، ما قطعا روی نظام آموزشی تاثیر خواهیم گذاشت. امروز نظامهای آموزشی ما هنوز در حال تربیت طراح گرافیک، نقاش و... هستند و عقبماندگی در مدارس هنر ما باید ریشهیابی شود.
دبیر بخش گرافیک جشنواره هشتم درباره شیوه ارزیابی و اینکه قرار بود داوران در این دوره درباره همه حوزهها ارزیابی و انتخاب کنند نیز اظهار کرد: قرار بود چنین اتفاقی رخ دهد اما به واقع چنین نشد. اما این امکان برای شورای هنری فراهم شد که در حوزههای همدیگر سرک بکشند. اما این فرم ارزیابی بر این اساس طرح شده بود که گمان میکردیم آثاری به دست ما خواهد رسید که حامل حوزههای هنر خواهد بود. هنر به مثابه یک چشمانداز حامل چیزی خواهد بود برگرفته از جهان، خط، موسیقی، نقاشی و... این پدیده به دست ما نرسید. اما به هر حال من این حق را داشتم که در حوزههای دیگر داوری کنم این اتفاق نیز خوب است چون معیارهای من مثلا درباره داوری خوشنویسی متفاوت است، معیارهای من؛ منظر بیانگر اثر هنری و بسیار سیالتر از چیزی است که مثلا یک خوشنویس دارد. افقی که ما به دنبال آن هستیم همین است، افقی که در آن تجربهگرایی محترم شمره میشود و اثر تدوینگر وجود دارد. این تفکر میتواند یک فنجان را جزیی از جهان ببیند که در کنار سایر پدیدهها یک سناریوی قدرتمند و یکپارچه پدید میآورد.
هشتمین جشنواره بینالمللی تجسمی فجر به همت مرکز هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از 9 بهمن تا 17 اسفندماه سال جاری به دبیرکلی مجتبی آقایی در موسسه فرهنگی و هنری صبا برگزار میشود.