هنرنامه؛ نمایشگاه نقاشی و نشست اقتصاد هنر در هنرستان هنرهای زیبای پسران برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی هنرستان هنرهای زیبای پسران؛ روز پنجشنبه ٦ خرداد مراسم افتتاحیه نمایشگاه گروهی نقاشی و حجم فارغ التحصیلان هنرستان هنرهای زیبای دختران با حضور رویایی مدیر هنرستان، آقایی معاون هنری هنرستان، استادان کشمیری، روح الهی، فیروزه ای و دیگر اساتید هنرستانهای هنرهای زیبا، اعضای انجمن مجموعه داران، فارغ التحصیلان و علاقمندان به هنر در نگارخانه شریف آبادی این هنرستان افتتاح گردید.
همچنین در حاشیه این نمایشگاه نیز سومین نشست اقتصاد هنر با حضور مظفر رویایی استاد دانشگاه و مجموعه دار آثار هنری، فیروزه ای استاد هنرستان و عضو هیات مدیره انجمن نقاشان و آقایی معاون هنری هنرستان و کیوریتور برگزار گردید.
در ابتدای این نشست احمد رویایی مدیر هنرستان ضمن عرض خیرمقدم به حاضرین، گزارشی از روند اجرایی انتخاب آثار و برپایی نمایشگاه ارائه نمود و در ادامه با اشاره به رویدادی که در ابتدای سال واقع شد و تصمیم آموزش و پرورش برای حذف رشته نقاشی از هنرستانها، همدلی و پشتیبانی هنرمندان از هنرستان برای جلوگیری از این امر را تحسین نموده و ابراز امیدواری کرد که این اتحاد و همدلی همیشه بین هنرمندان حفظ گردد و این پشتیبانی در مواردی مثل برگزاری نمایشگاههای مشترک، کارگاههای هنری و ... نیز ادامه پیدا کند.
وی همچنین برگزاری سومین نشست اقتصاد هنر را در راستای ارتقای سطح اطلاعات هنرمندان در خصوص مسائل اقتصادی در حوزه هنر دانسته و مباحث مطرح شده در این نشست ها را هم برای هنرجویان و هنرمندان در حوزه اقتصادی مفید دانست و خواستار شرکت بیشتر اهالی هنر در این نشست های تخصصی شد.
اولین سخنران این نشست احسان آقایی معاون هنری هنرستان، کیوریتور و مدیر پیشین موزه هنرهای معاصر تهران بود. وی در ابتدای صحبتهای خود گفت: اقتصاد هنر در چند سال اخیر با توجه به فروش و قیمت گذاری آثار هنری بسیار مورد توجه قرار گرفته و یکی از مباحث روز دنیای هنر است و ما نیز این مبحث را در چند جلسه گذشته دنبال کرده ایم، البته در این نشست ها قرار نیست مساله یا معضلی حل شود بلکه سعی در شکافتن موضوع اقتصاد در هنر و بویژه در حوزه هنر مدرن و معاصر داریم.
معاون هنری هنرستان ادامه داد: برخلاف تولیدات اقتصادی یا هنری دیگر که مستلزم طی پروسه های متفاوت است، مثلاً در حوزه موسیقی برای خلق و عرضه یک اثر عناصری همچون نوازنده، استودیوی ضبط ، آهنگساز، خواننده، شرکت پخش کننده و ... باید باشند تا دست در دست هم یک اثر موسیقیایی تولید و به بازار عرضه شود اما در عرصه ی هنرهای تجسمی مثلا نقاشی تولید یک اثر چندان هزینه ای برای هنرمند نداشته و به مواردی همچون یک بوم و رنگ محدود شود و بقیه ذوق و قریحه هنری وی است، اما همان اثر می تواند در یک حراج هنری به قیمت بالا به فروش برسد. بنابراین ما با پدیده ای روبرو هستیم که از قواعد رایج اقتصاد چندان پیروی نمی کند و مبنای کار تنها هنرمند است .
وی افزود: در گذشته خلق اثر هنری توسط هنرمند، بیشتر به یک کار عرفانی و دلی محدود می شد اما هم اکنون و در دنیای مدرن امروز اثر هنری به یک کالا که با قیمت هایی بسیار بالا به فروش می رسد، تبدیل گردیده است.
مدیر پیشین موزه هنرهای معاصر تهران ضمن مقایسه حراجی های خارج از کشور با داخل گفت: در حراجی های بین المللی هر اثر هنری یا کالا توسط اساتید و کارشناسان همان حوزه مورد ارزیابی قرار گرفته و پس از تأیید مورد قیمت گذاری واقع می شود و در این خصوص ساز و کار بسیار دقیق وجود دارد اما این ساز و کار چندان در حراجی کشور ما رعایت نمی شود، همچنین یکی از آسیب های حراج تهران که با آن مواجه ایم اینکه منجر به تغییر جریان هنر در کشور خواهد شد ما باید به سمتی برویم که هنرمند کار خود را انجام دهد و حراجی هم روال کاری خود را ولی در کشور این حراجی ها هستند که برای هنرمند جهت دهی هنری می کنند و آسیب سومی که هست این است که کار یک هنرمند جوان یا تازه کار نباید در حراجی ها وارد شود بلکه باید سالها در گالری ها و نمایشگاههای انفرادی و جمعی به نمایش درآمده تا پس از کسب تجربه توسط هنرمند جوان و کسب شهرت در جامعه به حراجی ها ورود کنند. در واقع انتقاد ما به ساز و کارهای موجود در قسمت اقتصادی هنر در کشور است و ما راه ورود به این عرصه را درست طی نکردیم.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد که حراجی های مختلفی در کشور داشته باشیم تا از انحصار خارج شویم و اگر کاری در یک حراجی پذیرفته نشد هنرمند بتواند به حراجی های دیگر مراجعه کند.
سخنران دیگر این نشست استاد فیروزه ای نقاش، استاد هنرستان و عضو هیات رئیسه انجمن نقاشان ایران بود که در آغاز ضمن تشکر از برگزاری اینگونه نشستها ابزار امیدواری نمود که همه هنرمندان با شرکت در این نمایشگاهها و نشستها اطلاعات خود را به روز نمایند.
وی سپس با بیان پیشینه ای از اقتصاد هنر در گذشته گفت: نقاشی در قدیم در دربار شاهان مورد حمایت قرار می گرفت و در واقع حامیان اصلی هنر و هنرمندان در برخی مقاطع تاریخ دربارها بوده اند و از دوره صفویه به بعد این حمایت ها تحت تأثیر تغییرات مداوم حکومت ها دستخوش تغییر و تخفیف در حمایت از آثار هنری گردید. ما در بحث اقتصاد هنر زمینه ها و الزامات اولیه را نداشتیم ولی وارد این بحث شدیم. در دوره قدیم هنرمند تحت حمایت درباریان بوده اما امروزه باید بخش هنری دولتی در این راه همراه هنرمندان باشند که متاسفانه این طور نشده است در نتیجه این مبحث اقتصاد به دست گالری داران و یا حتی افرادی که درکی از هنر ندارند و صرفا به سود خود می اندیشند می افتد و در هر برهه ای و هر جایی عده ای با سلایق مشخص اقدام به راه اندازی حراج هنری در محدوده خاص مد نظر خود می کنند و همه گیر و همه جانبه نیست بلکه فقط با تعدادی هنرمند محدود انجام می شود و حتی برای فروش به هنرمند خط داده می شود که چه اثری خلق شود تا قیمت بیشتر و فروش بهتر داشته باشد.
این استاد دانشگاه در ادامه افزود: در گذشته مساله پول مطرح نبود و هنرمند حس درونی و هنر ناب خود را ارائه می نمود که نمی توانستیم به دلیل ناب بودن اثر بر روی آن قیمت گذاری کنیم . اما در حال حاضر اولویت اول با فروش رفتن اثر هنری است چون هنرمند محل درآمد دیگری جز هنر خود ندارد.
این هنرمند نقاش به اشاره به ساز و کار حراجی تهران گفت: حراجی هایی که در سالهای اخیر با حمایت مدیران دولتی به راه افتاده کار بسیار خوب و شایسته ایست که جای آن خالی بود اما به نظر می آید که این امر تا حدی محفلی و در دایره ای بسته و با هنرمندان محدود اتفاق می افتد. باید دایره این حراجی ها گسترده تر گردد.
وی ادامه داد: در این حراجی ها متاسفانه بخش اعظمی از فروش ها نه به هنرمند بلکه به واسطه ها تعلق می گیرد البته هنرمند برای ورود به دوره مدرن مجبور به تقابل و تعامل با افراد مختلف و قبول شرایط جدید است تا بتواند خود را به جامعه هنری معرفی نماید. هنرمندی که می خواهد موفق باشد باید با شرایط روز پیش برود، امروزه یک هنرمند نیازمند همکاری با کیوریتور، مدیر برنامه، گالری دار و ... است.
عضو هیات رئیسه انجمن نقاشان ایران در پایان خاطر نشان کرد: دست اندرکاران حراجی ها در چند سال اخیر بسیار تلاش کرده اند و برای راه اندازی این حراجی ها سرمایه گذاری کرده اند اما عمده نقد من به حراجی، انحصارگرایی و خط دهی به هنرمند است بعنوان مثال در یک حراجی کار یک هنرمند جوان که از نظر هنری ارزشی بسیار پایین داشته به قیمت ٦٠ میلیون فروش می رود اما یک هنرمند با سابقه و شناخته شده اثرش با قیمت ٦ میلیون به فروش می رسد چرا که آن هنرمند جوان طبق سفارش گالری دار یا مسئول حراجی اثر تولید می کند. اگر این حراجی سالم باشد و طبق اصول، نباید این اتفاق بیافتد و متاسفانه در این زمانه و این عرصه هنرمند جوان تابع گالری دار است و طبق خواسته آنها به خاطر مسائل اقتصادی مجبور به خلق اثر است و متاسفانه بخش های نظارتی دولتی و فرهنگی در این باره هیچگونه نظارتی ندارند و عده ای هم از این خلاء نظارتی سوءاستفاده و در بازار هنری و با انحصار اقدام به اعمال سلیقه و خط دهی در امور هنری می نمایند.
سخنران سوم این نشست دکتر مظفر رویایی اقتصاد دان، استاد دانشگاه و مجموعه دار آثار هنری بود که پس از بیان مختصری از سخنان نشستهای گذشته گفت: اقتصاد هنر چند سالیست که به حوزه کسب و کار آثار هنری وارد شده اما اصل موضوع از حدود ٢٥ سال پیش مطرح گردید. بحث اقتصاد هنر فقط به خرید و فروش آثار هنری قدیمی محدود نیست و اکنون عرصه های مختلفی در این حوزه از جمله سرمایه گذاری و حمایت از هنر و تأسیس آموزشگاههای هنری ادامه پیدا کرده است.
این استاد دانشگاه ضمن تشکر از مدیریت هنرستان به خاطر برگزاری نشستها و نمایشگاههای مختلف در حوزه های مختلف هنری افزود: ما اینجا فقط به آسیب شناسی و حوزه ای که به تولید، توزیع و مصرف کالاهای هنرهای تجسمی محدود می شود، می پردازیم.
رویایی اضافه کرد: در گذشته خطاب قرار دادن یک اثر هنری به عنوان کالا نوعی تحقیر و تخفیف اثر هنری بود اما با باز شدن مبحث اقتصاد هنر عناوینی چون کالاهای هنری و فرهنگی، واسطه گری و فروش آثار از تعابیر گذشته به یک شغل در عرصه هنری تبدیل گردید. البته اقتصاد هنر تنها بخشی از المانهای اقتصاد مرسوم را در خود دارد و در بیشتر این حوزه مباحث اقتصاد، منحصر به دنیای هنر می باشد.
وی در ادامه با اشاره به حراجی آثار هنری تهران گفت: مکانیزم عرضه و تقاضای بازار هنری بر ٢ عنصر استوار است که یکی از این دو عنصر، عرضه و تقاضاست که باید به صورت بازار آزاد باشد و هیچ دخالتی نباید در آن باشد یعنی صرفاً عرضه و تقاضا دخیل باشد اما متاسفانه این اصل در حراجی تهران رعایت نمی شود و عرضه به دایره ای از هنرمندان محدود است.
این مجموعه دار آثار هنری ضمن اشاره به مشکلات ایراد شده در مورد حراجی تهران خاطر نشان کرد: به هر حال در مورد حراج ها با تمام اشکالات و عرضه محدود چاره ای جز پذیرش آن نداریم و اگر حراجها را نداشتیم خیلی عقب تر بودیم.
این استاد دانشگاه اضافه کرد: البته حراجی تهران محاسنی هم دارد و یکی از محاسن آن ورود و معرفی چهره های جدید به بازار است و دیگر اینکه هنرجویانی که این فروش ها را می بینند، چشم اندازی را در برابر خود می بینند که اگر خلاقیت خود را به خوبی نشان دهند می توانند به فروش برساند و از این راه امرار معاش کند. همچنین متعاقب اجرای حراجی ها و رونق آنها آموزشگاههای هنری، هنرجویان و موارد دیگر هنری افزایش پیدا می کند و این باعث رونق اقتصاد هنر می شود و باعث رواج نقد در جامعه هنری می شود.
رویایی ادامه داد: از ٢٥ گالری ثبت شده در تهران کمتر از ٢٠ گالری فعالیت دائم و با برنامه ریزی دارند و این نشان دهنده این است که گالری داری در ایران جواب نداده و باید دنبال عرصه های دیگری برای رفاه هنرمندان باشیم و یکی از راههای تامین رفاه هنرمند، خرید آثار آنها توسط افراد توانمند است. بنابراین این افراد متمول می توانند در حراجی ها آثار هنرمندان را خریداری نمایند. من با اصل موضوع حراجی ها موافقم، البته ما در اقتصاد چیزی به نام حراجی نداریم اما این ابزار در اختیار هنر هست پس باید استفاده کرد اما باید با کمک هنرمندان ضعفهای موجود را برطرف نمود.
این استاد دانشگاه در پایان صحبتهای خود با اشاره به مقوله اقتصاد مقاومتی نقش هنر را در صورت استفاده درست در این باره بسیار موثر دانست و گفت: یک اثر هنری با ذوق هنرمند و حداقل امکانات خلق و با قیمت های میلیون دلاری به فروش می رسد و با فروش در بازارهای جهانی می تواند کمک شایانی در اقتصاد مقاومتی داشته باشد که در راستای هدف نظام است.
همچنین در پایان نشست به سوالات حاضرین و هنرمندان در خصوص مباحث مطرح شده توسط مهمانان برنامه پاسخ داده شد.
لازم به ذکر است در نمایشگاه گروهی آثار فارغ التحصیلان هنرستان هنرهای زیبای دختران تعداد ٥٨ اثر نقاشی و حجم با تکنیکهای مختلف به نمایش در آمده است که علاقمندان جهت بازدید از این نمایشگاه می توانند تا تاریخ ١٢ خرداد ماه از ساعت ١٠ الی ١٧ به آدرس پیچ شمیران، خیابان شهید نورمحمدی (تنکابن)، پلاک ٨٧ نگارخانه شریف آبادی هنرستان هنرهای زیبای پسران مراجعه نمایند.